Bilgi Sınıflandırma ve Hassas Belgelerin Korunması
Her belge aynı düzeyde korunmaz. Bilgiyi hassasiyetine göre sınıflandırmak, doğru koruma ve doğru paylaşımın temelidir.
Bir Kurumdaki tüm bilgiler aynı değerde ve aynı hassasiyette değildir. Halka açık bir duyuru ile gizlilik dereceli bir yazı aynı biçimde korunmaz. Bilgi sınıflandırma, her belgeyi hassasiyetine göre etiketleyerek ona uygun saklama, iletme ve paylaşım kurallarını belirler. Bu rehber, kamuda gizlilik derecelerini, kimin hangi dereceyi belirlediğini ve hassas bilgiyi yetkisiz açıklamanın hukuki sonuçlarını anlatır.
Üç ayrı kavram
Çoğu karışıklık, birbirinden farklı üç kavramın karıştırılmasından çıkar:
- Gizlilik dereceli bilgi: Kamu mevzuatına göre derece verilmiş belge ve bilgi (Hizmete Özel, Özel ve üstü dereceler).
- Kişisel veri↗: Gerçek kişiyi belirli kılan bilgi; KVKK↗ ile korunur. Dereceli olması gerekmez. Ayrıntısı vatandaş verisi rehberindedir.
- Kurumsal mahremiyet: Derece verilmemiş olsa da Kurumun iç işleyişine ve görevine ilişkin açıklanması sakıncalı bilgi.
Gizlilik dereceleri ve belge işlemleri
Resmî Yazışma Yönetmeliği, “Hizmete Özel” ile “Özel ve üstü” gizlilik derecelerini birbirinden ayırarak belgenin hangi ortamda işleneceğini belirler:
| Derece | Hazırlama, kaydetme, saklama, gönderme, alma | Madde |
|---|---|---|
| Hizmete Özel | Elektronik ortamda gerçekleştirilir. | m.25/1 |
| Özel ve üstü (Gizli, Çok Gizli) | İlgili mevzuattaki hükümlere uygun olarak fiziksel ortamda gerçekleştirilir. | m.25/2 |
| Hizmete Özel dışındaki dereceli belgelerin gönderilmesi | Gerekli güvenlik tedbirleri alınarak fiziksel ortamda gönderilmesi esastır. Kodlu veya kriptolu haberleşme yönetmeliğiyle yetkili kılınan idareler, tedbirleri alıp güvenli elektronik imzayla elektronik ortamda da gönderebilir. | m.31/3 |
Derecenin ne olduğuna çalışan karar vermez: belgenin imzacısı olan yetkili makam, gizlilik derecesinin belirlenmesinden sorumludur (m.25/3). Derece konusunda şüpheniz varsa kendi başınıza düşürmeyin ya da yükseltmeyin; amirinize ve Kurumun ilgili birimine danışın.
“Bilmesi gereken” ilkesi
Hassas bilgiyi yalnızca görevi gereği bilmesi gereken kişilerle paylaşın. “Belki lazım olur” diye geniş paylaşım, sızıntı riskini artırır. Bu ilke, en az yetki ilkesinin bilgi paylaşımındaki karşılığıdır.
Hassas belgelerle çalışırken
- Etikete uyun: Belgenin derecesine göre saklama ve paylaşım kurallarını uygulayın.
- Kanalı doğru seçin: Hassas bilgiyi yalnızca Kurumun onayladığı kanallardan iletin. Cihaz ve mobil haberleşme kuralları ayrı rehberde.
- Fiziksel güvenlik: Basılı hassas belgeleri kilitli tutun; masanızda ve yazıcıda unutmayın (temiz masa).
- İmha: Gereği biten belgeleri (kâğıt ve dijital) Kurumun imha prosedürüne göre imha edin.
Yetkisiz açıklamanın sonucu
Hassas bilginin yetkisiz açıklanması farklı hükümlere konu olur:
| Fiil | Hüküm |
|---|---|
| Görevi nedeniyle kendisine verilen ya da bilgi edindiği ve gizli kalması gereken belgeleri, kararları ve emirleri açıklamak ya da başkalarının bilgi edinmesini kolaylaştırmak | TCK m.258: kamu görevlisine bir yıldan dört yıla kadar hapis. Kamu görevlisi sıfatı sona erdikten sonra işlenen fiilde de aynı ceza verilir. |
| Açıklanması yasaklanan bilgileri açıklamak | 657 sayılı Kanun m.125/D-(k): kademe ilerlemesinin durdurulması (1–3 yıl). |
| Yetki almadan gizli bilgileri açıklamak | 657 sayılı Kanun m.125/E-(h): Devlet memurluğundan çıkarma. |
| Yetkili olmadığı hâlde basına, haber ajanslarına veya radyo ve televizyon kurumlarına bilgi ya da demeç vermek | 657 sayılı Kanun m.125/B-(m): kınama. |
| Devlete ait resmî belgeyi kaybetmek | 657 sayılı Kanun m.125/A-(f): uyarma. |
Disiplin hükümleri Devlet memurları içindir; sözleşmeli ve diğer personelin tabi olduğu disiplin mevzuatı farklı olabilir. Ceza hükümleri kamu görevlisi sıfatını taşıyan herkes için geçerlidir. Kişisel veriye ilişkin sorumluluklar (KVKK ve TCK m.135–140) vatandaş verisi rehberinde ayrıca anlatılır. Sosyal medyada paylaşımın bu çerçevedeki yeri:
Kaynaklar ve son gözden geçirme
- Resmî Yazışmalarda Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (Cumhurbaşkanı Kararı 2646, 10 Haziran 2020, Resmî Gazete 31151): m.25, 31.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.258.
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.125.
Son gözden geçirme: 21 Ekim 2026. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; gizlilik dereceli bilgilerle çalışma usulleri için ilgili mevzuata ve Kurumunuzun güvenlik birimine başvurun.
