Tek Kişilik İşletmeler İçin Siber Olay Sonrası Kurtarma
Arkanızda bir BT ekibi yokken bir şeyler ters giderse ne yaparsınız? Önceden hazırlık ve olay anında sakin, sıralı adımlar.
Büyük şirketlerin BT ekibi vardır; tek kişilik bir işletmede çoğu zaman yoktur. Bir hesap ele geçtiğinde, telefon çalındığında ya da dosyalarınız şifrelendiğinde yardım isteyeceğiniz kişi de sizsiniz. Bu yüzden ne yapacağınızı olaydan önce bilmek en büyük avantajınızdır. Bu rehber, bugün yapılacak hazırlığı ve olay anında izlenecek sıralı adımları anlatır.
Önce hazırlık: bugün yapın
| Hazırlık | Nasıl? |
|---|---|
| Yedek | İşinizin ihtiyaç duyduğu belge, fatura, e-posta ve müşteri bilgilerinin bir kopyası çevrimiçi, bir kopyası cihazdan ayrı olsun. Geri yüklemeyi bir kez deneyin. |
| Kurtarma bilgileri | Önemli hesapların kurtarma kodlarını, yedek e-posta ve telefonunu güvenli ve çevrimdışı bir yerde tutun. |
| İletişim listesi | Banka, ödeme sağlayıcısı, e-posta ve alan adı sağlayıcısı, internet servis sağlayıcınız ve önemli müşterilerin telefonları kâğıda ya da çevrimdışı bir dosyaya yazılsın. |
| Hesap güvenliği | Önce e-postada, sonra bankacılık ve iş araçlarında iki adımlı doğrulamayı açın. |
Olay anında sıra
- Durun ve yayılmayı kesin. Etkilenen cihazın ağ bağlantısını kesin, şüpheli hesabın oturumlarını kapatın. Cihazı sıfırlayıp silmeden önce kanıt olarak ekran görüntüsü alın.
- Parayı koruyun. Ödeme ya da banka hesabında risk varsa bankanızı hemen arayın.
- Parolaları değiştirin. Bulaşmamış temiz bir cihazdan önce e-posta, sonra bankacılık ve iş araçlarının parolasını değiştirin; iki adımlı doğrulamayı açın.
- Müşterilerinizi bilgilendirin. Onların verisi ya da iletişimi etkilendiyse açık ve hızlı yazın; hesabınızdan gelen şüpheli mesajlara dikkat etmelerini söyleyin.
- Bildirin. Kişisel veri↗ ihlalinde KVKK↗’ya, dolandırıcılıkta kolluğa bildirim gerekebilir.
Duruma göre
| Durum | İlk hamle |
|---|---|
| E-posta hesabı ele geçti | Parolayı değiştirin, tüm oturumları kapatın, yönlendirme ve filtre kurallarını silin, kurtarma bilgisini kontrol edin. |
| Telefon veya bilgisayar çalındı/kayboldu | Cihazı uzaktan kilitleyin, iş hesaplarının oturumlarını kapatın, parolaları değiştirin. |
| Dosyalar şifrelendi (fidye yazılımı↗) | Cihazı ağdan ayırın, fidyeyi hemen ödemeyin, temiz yedekten geri yükleyin. |
| Yanlış hesaba para gönderildi | Bankanızı hemen arayın, işlemin durdurulmasını isteyin. |
Sonrasında
- Olayın nasıl olduğunu not edin: zayıf parola mı, eksik iki adımlı doğrulama↗ mı, bir oltalama↗ mı?
- Aynı açığı kapatın ve kısa planınızı buna göre güncelleyin.
Kurtarmanın en kolay anı henüz hiçbir şey olmadığı andır: yedek ve iki adımlı doğrulama bugün hazırsa kötü gün çok daha hafif geçer.
Son gözden geçirme: 22 Ekim 2026. Ciddi bir olayda bir bilgi güvenliği↗ uzmanından destek alın.
