Serbest Çalışanlar İçin Sahte Fatura ve Ödeme Dolandırıcılığı
Tek kişilik işletmeler için en pahalı tuzak: sahte fatura, değiştirilmiş IBAN ve “acil ödeme” talepleri. Nasıl tanınır ve nasıl önlenir?
Tek kişilik bir işletme için en pahalı siber risk çoğu zaman karmaşık bir saldırı değil; yanlış hesaba para göndermeye ikna edilmektir. Saldırgan müşteriniz, tedarikçiniz ya da bir kurum gibi davranır, sizi aceleyle ödeme yapmaya veya hesap bilgisi değiştirmeye iter. Bu yönteme iş e-postası ele geçirme↗ (BEC) de denir. Bu rehber, en sık görülen üç tuzağı, uyarı işaretlerini ve ödeme öncesi doğrulama alışkanlığını anlatır.
Üç yaygın tuzak
| Tuzak | Nasıl görünür? | Nasıl doğrulanır? |
|---|---|---|
| Değiştirilmiş IBAN | Çalıştığınız bir firmadan gibi gelen e-posta: “Hesabımız değişti, yeni IBAN’a ödeyin.” Yeni IBAN saldırgana aittir. | Talebi, daha önce bildiğiniz telefon numarasından arayarak teyit edin; e-postadaki numarayı aramayın. |
| Fazla ödeme | Sahte “müşteri” size fazla ödeme yaptığını söyler ve farkı iade etmenizi ister. Ödeme gelmemiş ya da sonradan geri alınabilir olabilir. | İade yapmadan önce kendi banka hesabınızda paranın gerçekten kesinleşip kesinleşmediğini bankanızdan öğrenin. |
| Acil transfer | “Bu ödemeyi hemen yap, sonra anlatırım.” Aciliyet, gizlilik ve otorite birlikte kullanılır. | Talebi, mesajın geldiği kanaldan değil, bilinen ayrı bir kanaldan doğrulayın. |
Uyarı işaretleri
- Banka hesabı değişikliğinin e-posta ya da mesajla bildirilmesi.
- Aceleye getirme, gizlilik isteği (“kimseyle konuşma”) ve alışılmadık ödeme yöntemi.
- Gönderen adresinde küçük farklar. Örneğin
info@firma-tr.comyerineinfo@firma-tr.cogibi. - Faturada beklenmedik tutar, eksik bilgi ya da tanımadığınız bir hizmet.
- Daha önce hiç yazışmadığınız birinden gelen, ödeme isteyen ilk mesaj.
Ödeme öncesi dört alışkanlık
- Hesap değişikliğini ikinci kanaldan doğrulayın. Yeni IBAN talebi geldiğinde e-postaya yanıt vermeyin; kayıtlı numaradan arayın.
- Her ödemede tutarı, alıcıyı ve IBAN’ı kontrol edin. Alıcı adının hesap sahibiyle eşleştiğinden emin olun. Yeni bir hesaba ilk ödemeyi küçük bir tutarla yapıp teyit almak da işe yarar.
- E-postanızı koruyun. Bu dolandırıcılıkların çoğu ele geçirilmiş bir e-postayla yürür. Güçlü parola ve iki adımlı doğrulama↗ kullanın.
- Kendi faturalarınızda IBAN’ı sabit tutun. Faturanıza “Banka bilgilerimizi e-postayla değiştirmeyiz, değişiklik varsa telefonla teyit edin” notunu ekleyin.
Bu tuzaklar nasıl başlar?
Çoğu, bir oltalama↗ mesajıyla başlar; saldırgan e-posta hesabınıza girer ve sizin ya da müşterinizin yazışmalarını izleyerek doğru anı bekler. Sahte mesajları tanıma ve genel dolandırıcılık tuzakları için:
Dolandırıldıysanız
- Bankanızı hemen arayın. İşlemin durdurulması ya da geri çağrılması, ilk saatlerde en olasıdır.
- Kanıtları saklayın: e-postalar, ekran görüntüleri, dekont. Silmeyin.
- Parolaları değiştirin: önce e-posta, sonra bankacılık ve iş araçları.
- Yetkililere bildirin. Kime, nasıl bildireceğiniz ayrı rehberde.
Para söz konusu olduğunda kural basittir: acele ettiren her talebi yavaşlatın ve bağımsız bir kanaldan doğrulayın.
Son gözden geçirme: 22 Ekim 2026. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki ve mali kararlar için bankanıza ve bir uzmana danışın.
