Öğretmen ve Akademisyenler İçin Öğrenci Verisi ve KVKK
Not, iletişim ve sınav verilerini toplarken, paylaşırken ve saklarken KVKK uyumlu, güvenli ve pratik davranmanın yolları.
Öğretmen ve akademisyenler; isim, not, iletişim ve bazen sağlık bilgisi gibi kişisel verileri her gün işler. Bu veriler 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu↗ (KVKK) kapsamındadır ve özen ister. Öğrencilerin çoğu çocuk ya da genç olduğundan sorumluluk daha da önemlidir. Bu rehber, günlük işte uygulanabilecek sade ilkeleri verir; hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Temel ilkeler
| İlke | Ne anlama gelir? | Sınıfta örnek |
|---|---|---|
| Veri minimizasyonu | Yalnızca gerekli olanı toplayın. | Ders kaydı için T.C. kimlik numarası ya da ev adresi istemeyin. |
| Amaca bağlılık | Veriyi yalnızca toplama amacı için kullanın. | Veli iletişim listesini tanıtım ya da başka bir amaçla kullanmayın. |
| Doğruluk | Veriyi doğru ve güncel tutun. | Yanlış girilmiş not ya da adresi düzeltin. |
| Saklama sınırı | İhtiyaç bitince silin, süresiz saklamayın. | Dönem sonunda geçici listeleri ve ham yoklama dosyalarını silin. |
| Güvenlik | Yetkisiz erişime karşı tedbir alın. | Parola, ekran kilidi, yedek ve belirli kişilerle paylaşım. |
Bu ilkeler KVKK’nın genel ilkeleri ile veri güvenliği yükümlülüğüne dayanır (m.4 ve m.12). Sağlık bilgisi gibi bazı veriler “özel nitelikli” kabul edilir ve daha sıkı korunur. Kurumunuzun Kişisel Verileri Koruma politikası ve veri sorumlusu (ya da irtibat kişisi) bu konuda sizin ilk başvuru noktanızdır.
Toplarken
Kurumunuzun onayladığı platformları kullanın. Kişisel e-posta ya da kişisel bulut hesaplarınızda öğrenci listesi, not ya da veli iletişim bilgisi tutmayın. Form hazırlarken yalnızca gerekli soruları sorun; “her ihtimale karşı” veri biriktirmeyin.
Paylaşırken
- Not ve sıralamaları, öğrenci numarasıyla eşleşmiş hâlde herkese açık görünür biçimde paylaşmayın.
- Toplu e-postada adresleri gizli (bcc) alanına yazın; herkes herkesi görmesin.
- Belge paylaşırken bağlantı iznini “bağlantıya sahip herkes” yerine belirli kişilerle sınırlayın.
- Mesajlaşma uygulamasında sınıf grubu açmadan önce okulun politikasına bakın; gruplarda başka öğrencinin notunu ya da özel durumunu yazmayın.
- Öğrenci fotoğrafı ve videosunu paylaşmadan önce izin ve kurum kurallarını kontrol edin.
Saklarken
- Dosyaları paylaşılan ya da ortak bilgisayarın masaüstünde değil, erişimi sınırlı kurumsal alanlarda tutun.
- Cihazınızda ekran kilidi ve (destekleniyorsa) disk şifrelemesi açık olsun.
- Yedek alın ve yedeği de koruyun.
- USB bellek ya da kişisel cihazla öğrenci verisi taşıyorsanız kaybolma riskini düşünün.
Bir sorun olduğunda
Veri sızıntısı, yanlış kişiye gönderilen e-posta ya da kaybolan cihaz şüphesinde vakit kaybetmeden kurumunuzun ilgili birimine bildirin. Kişisel veri↗ ihlalinde veri sorumlusunun Kurula ve ilgili kişilere en kısa sürede bildirim yükümlülüğü olabilir (m.12/5); bu değerlendirmeyi kurumunuz yapar. Erken bildirim zararı küçültür.
Uzaktan ve çevrimiçi derslerde veri ve katılım güvenliği için:
Öğrencilere ve velilere yönelik hedefli dolandırıcılıkları tanımak da işin parçasıdır:
Son gözden geçirme: 22 Ekim 2026. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş için kurumunuzun veri sorumlusuna veya hukuk birimine başvurun.
