Erişim Yetkileri ve İşten Ayrılan Çalışanlar

İşletmeniz büyüdükçe hesaplar, paylaşılan klasörler ve uygulama erişimleri çoğalır. Bunlar düzenli yönetilmezse, ele geçirilen tek bir hesap tüm sistemlerinize açılan bir kapıya dönüşür. Erişim yönetimi karmaşık olmak zorunda değil; birkaç ilke yeterli.

En az yetki ilkesi

Herkese, işini yapması için gereken en düşük erişimi verin, fazlasını değil. Bir muhasebe çalışanının sunucu yöneticisi olmasına gerek yoktur. Böylece bir hesap ele geçse bile saldırganın ulaşabileceği alan daralır.

Yönetici hesaplarını ayırın

• Yönetici (admin) yetkilerini yalnızca gerektiğinde ve ayrı hesaplarla kullanın; günlük işleri normal hesapla yapın.
• Yönetici hesaplarında mutlaka iki adımlı doğrulama↗ olsun.

Rehber 2 dk okuma

Hesaplarınızı İki Adımlı Doğrulama ile Koruyun

Parolanız çalınsa bile hesabınızı koruyan en etkili önlem: iki adımlı doğrulama. Google, Apple ve sosyal medya için adım adım kurulum.

Paylaşılan hesaplardan kaçının

“Hepimiz aynı şifreyi kullanıyoruz” yaygın ama risklidir: kimin ne yaptığı belli olmaz ve biri ayrıldığında şifreyi herkes değiştirmek zorunda kalır. Mümkün olduğunca herkese kendi hesabını verin; ortak hesap zorunluysa parola yöneticisiyle yönetin.

Rehber 5 dk okuma

Güçlü ve Akılda Kalıcı Parolalar Oluşturma

Parola neden kırılır, güçlü parola nasıl olur ve hatırlaması kolay güçlü parolaları nasıl üretirsiniz? Parola cümleleri, parola yöneticisi ve iki adımlı doğrulamayla baştan sona parola güvenliği rehberi.

Giriş, değişiklik ve ayrılma

Ayrılış kontrol listesi

1. Tüm hesapların ve oturumların kapatılması (kurumsal e-posta, bulut, uygulamalar, VPN↗).
2. Çalışanın bildiği ortak parolaların değiştirilmesi.
3. Cihaz, kart, anahtar ve diğer demirbaşların geri alınması.
4. Çalışanın yönettiği hesapların ve verilerin yeni sahibe devredilmesi.
5. Ayrılan kişiye gizlilik yükümlülüklerinin hatırlatılması.

Büyük kuruluşlar için

NIST SP 800-53 Rev.5’in personel güvenliği kontrolü PS-4 (işten ayrılma), erişimin belirlenen sürede kapatılmasını, kimlik doğrulayıcıların iptalini, çıkış görüşmesini ve kuruluşa ait sistem varlıklarının geri alınmasını ister. Büyük kuruluşlarda bunu insan kaynakları sistemiyle otomatik bağlayın; erişimleri düzenli aralıklarla yetki sahiplerine onaylatın.

Rehber 3 dk okuma

Kurumsal Kimlik ve Erişim Yönetimi (IAM ve PAM)

Binlerce kullanıcı, yüzlerce uygulama: kim neye erişebilir? IAM ile düzen, PAM ile ayrıcalıklı hesapların kontrolü kurumsal güvenliğin kalbidir.

Kısa bir “işe alım / ayrılış” kontrol listesi, unutulan açık bir hesabın ileride sorun olmasını önler.

Kaynaklar ve son gözden geçirme

• NIST SP 800-53 Rev.5: PS-4 Personnel Termination.

Son gözden geçirme: 22 Ekim 2026. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır.